• 12:21 $ 9,380.97
  • Low $ 9,380.97
  • Hight $ 9,389.23
  • Marketcap $ 9,389.23

Para Nedir?

03 Kasım 2018 07:38

Para aslında ekonominin başlıca simgesidir diyebiliriz. Kelime anlamına bakıldığında devletler tarafından basılabilen ve basılan, ekonomik sistemde ödeme aracı olarak kullanılan ve üzerinde sayıca değerinin bulunduğu, sayısına ve çokluğuna göre değeri artan kağıt veya metal varlıktır. Aslında buna bir bakıma ekonomide değiş tokuş aracıda diyebiliriz. Çünkü o olmadan elde etmek istediğiniz bir şeyi alamazsınız. Yatırım ve tasarruf amacıyla kullanılmasının dışında günümüz toplumunda değer ölçüsü olarakta kullanılır.


Paranın Fonksiyonları Nelerdir?

Paranın fonksiyonlarına ilk olarak Mübadele örneğini verebiliriz. 

Mübadele: Mübadele döneminde takaslar oldukça zorlayıcı olabiliyorsu. Yani siz bir ürünü ya da nesneyi alabilmek için satıcısının hoşuna gidebilecek ve sizde olan bir ürün ya da nesneyi ona vererek değiş tokuş yapmak zorunda kalıyordunuz. Fakat paranın ortaya çıkması ile bu takas zorluğu ortadankalktı ve ürün ile para takas edilmeye başlandı. 

 

Ortak Değer Ölçüsü: Para hayatımıza ortak değer ölçüsünü şu şekilde getirir. örneğin her malın ya da varlığın toplum tarafından kabul gören bir değeri bulunmaktadır.. Örneğin 1 Bitcoin fiyatı gibi. Burada paranın değer ölçüsü oluşunu fiyat kelimesinden anlayabilirsiniz. Sizin 1 Bitcoin'i ne karşılığında alabileceğinizi belirler.

 

Tasarruf ve Borçlanma Fonksiyonu: İnsanlar yaşantılarını ihtiyaçlarını para ile karşılayarak sürdürmektedir. Fakat ihtiyacınızdan fazlası elde tutulmalı ve buna tasarruf denmektedir. Tasarruf öylesine büyük bir tutumdur ki sadece kişilerce değil, şirketler ve hatta ülkeler için bile geçerli bir durumdur. Bunun nedeni ise tasarrufu zamanında fazlaca yapabilen ülke ya da insan, üretimi fazla yapabileceği gibi aynı oranda tüketimde gerçekleştirebilir.

 

Ekonomik Fonksiyonu: Bakıldığında paranın ekonoye direkt etkisinin olduğunu söylemek güç. Fakat dolaylı yoldan etkisinin olduğunu söyleyebiliriz. Devletler ekonomik büyümenin devamlılığı için (Faiz oranları, vergiler, indirimler v.b) gibi konularda kararlar alabilmektedir. 

 

Para Çeşitleri

Paranın çeşitlerine bakıldığında aslında ilk çıktığı yıllardan bu güne kadar nasıl evrim geçirdiğinide göstermektedir. Kısaca göz atacak olursak;

Mal Para: Mübadele döneminde kullanılan varlıktır. Madenlerden elde edilmiştir. Üzerlerine değerleri yazılarak kullanılırdı. Örnek olarak sikke'yi verebiliriz.

Temsili Paralar: Değerli madenlere çevrilebilen paralara temsili para denmektedir. Hemen söyleyelim günümüzde temsili paralar kullanılmamaktadır. İlk zamanlar tamamı altına çevrilebilir olan temsili paralar zaman ilerledikçe kağıt para olarak dönüşüme uğramıştır. Temsili paralarda kendi içinde 6 grupta incelenmektedir. Temsili paraya ilk örneği mübadele döneminde kullanılan sertifikaları örnek verebiliriz. Mübadele döneminde altın ve gümüş gibi değerli madenler para olarak kullanılırdı. Fakat bunları taşıması ve özellikle muhafaza etmesi son derece zor olduğundan bu değerli varlıklar bankerlere sertfika karşılığında teslim edilirdi. İnsanlar ise ticaretlerinde bu sertifikaları kullanabilirlerdi. 

Bu dönemin sonlarına doğru ise Banknot doğdu. İnsanlar ellerindeki altın ve gümüş gibi değerli varlıkları bankalara emanet ettikten sonra aldıkları sertifikalarını ticaretlerinde rahatlıkla kullanabiliyordu. Fakat bankalar kendilerine bırakılan altın ve gümüş gibi değerli varlıkların büyük bir bölümünün kendilerinden geriye istenmediğini fark ettiler. Böylece bankalar insanlara diledikleri zaman altın ve gümüş gibi değerli madenlere çevirme garantisi olan sertifika vermeye başladılar ki bunun adı ilk olarak Bnka Notu olmuştu. Tahmin edeceğiniz üzerede zaman içerisinde adı Banknot olarak evrimleşti. İlk zamanlar her banka kendi Banknot'unu çıkarabiliyordu. Ancak ekonomik sistemde yaşanan olumsuzluklar nedeni ile devlet kontrolü ele aldı ve bu yetki sadece Merkez Bankası'na devredildi.

Banknot basımının merkez bankalarına devri ile kağıt para ortaya çıkmıştır. Merkez bankası kağıt paraların altına çevrilmesi yerine kağıt para ile değiştirilmesi sağlamıştır. Sonrasında daha ufak ödemelerin yapılabilinmesi için madeni paralarda yine merkez bankaları tarafından ekonomiye entegre edilmiştir.Bunlarınn dışında günümüz ekonomik sisteminde yer edinen bir para birimi daha bulunmaktadır. Buna Kaydi para ya da bir diğer adı ile banka parası diyebiliriz. İnsanlar vadesiz mevduat hesabına yatırdıkları parayı harcamak yerine bankanın onlara verdiği çek, kredi kartı ya da virman yolu ile ekonomik gereksinimlerini sürdürebilmektedir. Bu da nakit taşıma zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır.

 

Kripto Para Nedir?

Tabi son olarak kripto paralarıda artık ekonomik yaşantımızda birçok alanda kullanabildiğimiz için para çeşitlerine örnek verebiliriz. Henüz her girdiğimiz işletmede rahatlıkla kullanamasakta dünyanın birçok ülkesi ve sayısız işletmesinde kripto paralar ile dilediğimiz alış verişi yapabilmekteyiz. Bu da bu dijital varlıkların yavaş yavaş itibari para yani günümüz ekonomisinde kullanılan gerçek paraların yerini yavaş yavaş almaya başladığını gösterir.

Kripto paralar aslında birer yazılımdır. Fakat değeri olan bir yazılımdır. Yani bunu altın ya da benzeri emtia gibi görebilirsiniz. Fakat fonksiyonları altın ve gümüşten çok daha fazladır. Örneğin ülkeler arası para gönderimi yapmak istediğinizde hele birde bankalar farklı ise bu transfer bazı durumlarda günler sürebilmektedir. Fakat kripto paralar ile bu transfer sadece saniyeler alabilmektedir. Bu da kendilerini internet parası ya da internetin en değerli emtiaları yapmaktadır.Günlük yaşantımızda ne kadar sıkça kullanılırsa, itibari paranın yerini alması o kadar hızlı olacaktır.

YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ
YORUM YAP
YORUMLAR
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER